عز الدين حسينى زنجانى
91
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
چنانچه روايات مخالف قرآن باشد تكذيب خواهم نمود . از گفتار امام اين معنا استفاه مىشود كه آيات ديگر نيز مانند « وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ * إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ » ؛ « 1 » بايد صورتهايى در روز ( قيامت ) كه در شادمانى و مسرّت هستند و نگاهكننده به پروردگار در آيه بايد بر معناى ديگر حمل شود كه عبارت از نشانه و علامتهاى پروردگار است . اما صفت دوم كه درك او با وهم و فكر ، و وصف او با زبان محال است ؛ ازاينروست كه هر چه به فكر بيايد محدود است و همهء ساخته و مصنوع فكر است و خداوند بالاتر از هر حد و كيف است . اما صفت سوم : عَن الألْسُنِ صفته . واضح است توصيف و شرح ، نتيجهء فكر است . زبان آلتى براى بيان افكار است . وقتى فكرها كوتاه شد و آن چنان حقير گرديد كه افكار نوابغ بشر مانند فكر مورچه گرديد چگونه زبان را ياراى توصيف خواهد بود ؟ و كدام زبان ، با معرفتى بيشتر و فصاحتى بالاتر از معرفت و فصاحت رسول اكرم صلى الله عليه و آله خواهد بود كه فرمود : لاأحصِي ثَناءً عَليْك أنتَ كَما أثنيتَ عَلى نَفسِك ؛ [ بارالها ! ] هرگز از عهده ثنا و حمد و وصف تو ، آنچنان ثنايى كه خود را ثنا فرمودهاى بر نمىآيم . چنان كه گذشت ، اين صفات سلبى به سلب حد و ماهيت يعنى وجوبِ وجود برمىگردد . متن : ابْتَدَعَ الأشْياء لامِن شَيء كَانَ قَبَلَها ، وَأنْشأَها بِلااحْتِذاء أمْثِلَةٍ امتَثلها .
--> ( 1 ) . قيامت ، آيهء 23 . .